Wat is kindermisbruik?
Wat ik versta onder kindermisbruik
Bij het woord kindermisbruik denken we al gauw aan seksueel misbruik, fysiek geweld of emotioneel misbruik. Ik gebruik deze term echter zonder beperkingen. Ook wat in onze maatschappij doorgaans onder een ’normale’ opvoeding wordt verstaan, valt hieronder. Deze gaat immers uit van het principe van gehoorzaamheid, machtsuitoefening en pedagogie. Ik gebruik hierbij de definitie van Alice Miller (2005):
“Abuse means to me using a person for whatever I want from her, him, without asking for their agreement, without respecting their will and their interests…” (para. 6).1
Waarom deze definitie essentieel is
Ik kies voor deze krachtige beschrijving omdat Miller de kern blootlegt. Deze definitie:
- Maakt alle vormen van misbruik zichtbaar, ook de subtiele en sociaal geaccepteerde vormen.
- Biedt concrete handvatten om te leren empathisch met kinderen om te gaan.
- Geeft de basis voor zelfreflectie door onszelf vragen te stellen: Heb ik de toestemming van mijn kind gevraagd? Heb ik zijn of haar wil en belangen gerespecteerd?
- Werkt helend. Het helpt ons inzien wat en wie ons in onze eigen kindertijd heeft verwond.
- Draagt bij aan wetenschappelijke eenduidigheid en voorkomt discussies over de definitie. … wat cruciaal is voor een eenduidige aanpak.
- Legt de basis voor oprechtheid en gelijkwaardigheid in de omgang met kinderen.
- Beschermt de integriteit en waardigheid van het kind en voorkomt dat zijn of haar grenzen worden overschreden.
De behoeften van het kind zijn nooit ondergeschikt aan die van de volwassene, ook al zijn de gevolgen van die ondergeschiktheid niet meteen zichtbaar.
Waarom is het zo belangrijk te weten wat misbruik is?
Het is noodzakelijk om misbruik zonder beperkingen te definiëren. Alleen zo ontstaat de erkenning die nodig is de eigen pijn serieus te nemen. Om te kunnen helen, moeten we zo nauwkeurig mogelijk emotioneel begrijpen hoe er van ons misbruik is gemaakt. Zonder die feitelijke kennis kunnen onderdrukte gevoelens niet worden bevrijd en kunnen we onze wonden niet helen. Het onvermijdelijke gevolg van onverwerkte trauma’s is dat we deze op de een of andere manier weer overdragen op onze kinderen. Daarmee verwonden we hún integriteit en waardigheid, en dat recht heeft niemand.
De weg naar authenticiteit
De visie van Alice Miller biedt de instrumenten in handen om onszelf essentiële vragen te stellen: Wat gebeurde er vroeger? Wat voelde ik? Waar had ik behoefte aan? Wat had ik mijn ouders als kind willen zeggen en wat zou ik nu tegen ze zeggen? Zo leren we onderscheid maken tussen de realiteit van het kind dat we waren en onze realiteit in het hier en nu. Door deze voortdurende wisselwerking tussen het heden en het pijnlijke verleden krijgen we emotioneel inzicht in onze eigen geschiedenis. We leren de persoon kennen die we authentiek zijn. Onderdrukte gevoelens en emoties worden bewust beleefd, onder woorden gebracht en geïntegreerd in onze persoonlijkheid. Vooral het toelaten van onze gerechtvaardigde woede over het aangebrachte leed is de helende kracht. Zo leren we onze eigen behoeften kennen en die ook bevredigen. Ons leven wordt daardoor zinvol, integer, oprecht, authentiek en rijk. De benadering van Alice Miller is wat elk kind nodig heeft en is de enige weg naar echte vrede in de wereld.
1 Alice Miller, "How to combat denial," Alice-Miller.com, 2005, para. 6. https://www.alice-miller.com/en/how-to-combat-denial/